Autor: Kinga Ciechońska

Filologia angielska wciąż przyciąga kandydatów na studia. Według danych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w rekrutacji na rok akademicki 2025/2026 zebrała 9474 zgłoszenia i zajęła 12. miejsce w ministerialnym zestawieniu najczęściej wybieranych kierunków. Osoby rozważające ten kierunek często słyszą jednak komentarze, które potrafią ostudzić ich entuzjazm: „Czy naprawdę warto studiować język, którym posługuje się już tyle osób?” albo „Czy tłumacze będą jeszcze potrzebni, skoro chatbot w kilka sekund może przygotować tekst?”.

Sceptycyzm ten nie jest całkowicie oderwany od zmian na rynku – znajomość języka angielskiego stała się powszechniejsza, a narzędzia oparte na nowych technologiach coraz sprawniej tłumaczą, streszczają i redagują proste treści. Nie wynika z tego jednak, że studiowanie filologii angielskiej straciło sens. Na te studia nie idzie się wyłącznie po to, aby poprawić znajomość języka. Zajęcia uczą również świadomej pracy ze znaczeniem, stylem, kontekstem kulturowym i odbiorcą. Warto więc przyjrzeć się kompetencjom rozwijanym w trakcie nauki oraz sposobom ich późniejszego wykorzystania.

Znać angielski to nie to samo co umieć z nim pracować

Swobodna znajomość angielskiego pozwala rozmawiać, oglądać filmy, czytać zagraniczne materiały i pisać wiadomości. Profesjonalna praca z językiem wymaga jednak czegoś więcej. Trzeba rozumieć nie tylko treść, lecz także intencję autora, ton wypowiedzi, kontekst kulturowy i potrzeby odbiorcy. Równie ważne są spójność terminologiczna oraz umiejętność redagowania tekstu tak, aby był naturalny, precyzyjny i dopasowany do celu.

Osoba dobrze znająca angielski zrozumie reklamę przygotowaną dla brytyjskiego rynku. Specjalista językowy potrafi dodatkowo ocenić, jak komunikat zostanie odebrany, które odniesienia kulturowe mogą być niezrozumiałe dla polskiego odbiorcy i dlaczego dosłowne tłumaczenie nie spełni swojego zadania. Na tej podstawie dostosuje treść do nowej grupy odbiorców, zachowując sens i cel przekazu. Tak rozumiana praca z językiem nie znika wraz z rozwojem AI, choć zmieniają się wykorzystywane narzędzia i zakres zadań specjalisty.

Jak sztuczna inteligencja zmienia pracę z językiem?

Narzędzia cyfrowe potrafią szybko przygotować roboczą wersję przekładu, streścić obszerny artykuł, zaproponować warianty sformułowań i uporządkować duże zbiory tekstu. Wygenerowana w ten sposób pierwsza wersja zwykle nie nadaje się jednak do publikacji bez wcześniejszego sprawdzenia.

Wygenerowane treści trzeba więc zweryfikować pod kątem zgodności z materiałem źródłowym i zachowania jego sensu. NIST zalicza konfabulacje – pewnie sformułowane, lecz błędne lub fałszywe treści – do ryzyk związanych z generatywną AI. Poprawność gramatyczna nie jest więc równoznaczna z rzetelnością. Tekst może wyglądać dobrze, a mimo to zawierać nieścisłości, niewłaściwą terminologię lub ton niedopasowany do sytuacji.

Opracowanie OECD AI and skills: What we know so far wskazuje, że mniej niż 1% pracowników będzie potrzebować zaawansowanych kompetencji związanych z programowaniem lub rozwijaniem modeli AI. Znacznie częściej liczyć się będzie umiejętność sprawnego korzystania z tych narzędzi, oceny ich rezultatów i rozwiązywania problemów. Rola specjalisty nie polega więc na konkurowaniu z AI szybkością tworzenia tekstu, lecz na ocenie jego jakości, rozstrzyganiu niejednoznaczności i braniu odpowiedzialności za materiał przekazywany odbiorcy.

---

Czy zawód tłumacza zniknie na dobre?

Tłumacz coraz rzadziej przypomina „żywy słownik”, który samodzielnie przekłada tekst zdanie po zdaniu. Zmieniają się natomiast sposoby wykonywania tej pracy oraz zakres zadań powierzonych specjaliście. Współczesny tłumacz korzysta z narzędzi CAT, czyli programów wykorzystujących pamięci tłumaczeniowe, bazy terminologiczne i funkcje kontroli spójności, a także z przekładów maszynowych, które mogą służyć jako wersje robocze. W wielu projektach ważne miejsce zajmują postedycja, czyli poprawianie przekładu przygotowanego przez system, kontrola jakości i sprawdzanie zgodności tekstu z oryginałem.

Amerykańskie Biuro Statystyki Pracy (Bureau of Labor Statistics, BLS) opisuje narzędzia komputerowe i AI jako rozwiązania zwiększające wydajność tłumaczy oraz specjalistów zajmujących się lokalizacją. Jednocześnie wskazuje, że pracy tej nie można w wielu przypadkach w pełni zautomatyzować, ponieważ systemy nie zapewniają jeszcze efektu porównywalnego z pracą człowieka.

AI może przetłumaczyć dokument, ale nie może go poświadczyć

Granica możliwości AI staje się szczególnie widoczna przy dokumentach urzędowych i prawnych. System może przygotować roboczy przekład aktu stanu cywilnego, dyplomu czy pełnomocnictwa, lecz nie może go poświadczyć ani ponieść odpowiedzialności zawodowej za jego rzetelność. Tłumaczenie może poświadczyć tłumacz przysięgły, a w określonych sytuacjach także konsul RP.

Zgodnie z ustawą tłumacz przysięgły może sporządzać, sprawdzać i poświadczać tłumaczenia. Ma obowiązek zachować bezstronność i szczególną staranność, a nierzetelne wykonywanie obowiązków może prowadzić do odpowiedzialności zawodowej. Poświadczenie nie oznacza nieomylności, lecz wiąże przekład z konkretną osobą i jej uprawnieniami. Aby uzyskać prawo do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego, co do zasady trzeba między innymi ukończyć studia wyższe, zdać egzamin na tłumacza przysięgłego, złożyć ślubowanie i uzyskać wpis na listę prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości.

Tłumaczenia poświadczone są jednym z przykładów pracy, w której znajomość języka łączy się z wiedzą specjalistyczną i odpowiedzialnością zawodową. To jedna z wielu dróg dostępnych absolwentom filologii angielskiej.

Od aplikacji po międzynarodowe kontrakty – gdzie pracują absolwenci filologii angielskiej?

Kompetencje językowe wykorzystuje się wszędzie tam, gdzie trzeba tworzyć, redagować, dostosowywać lub kontrolować treści kierowane do odbiorców z różnych krajów. W zależności od branży absolwenci mogą zajmować się:

• lokalizacją aplikacji, gier i stron internetowych,
• przygotowywaniem materiałów e-learningowych,
• redagowaniem treści i komunikacją marki,
• współpracą z zagranicznymi klientami,
• opracowywaniem dokumentów biznesowych.

Różne bywają nie tylko stanowiska, lecz także same projekty. Jednego dnia osoba pracująca z językiem może dostosowywać komunikaty w aplikacji mobilnej, innego redagować materiały dla firmy technologicznej, producenta sprzętu medycznego albo przedsiębiorstwa oferującego leasing samochodów. Każdy z tych tekstów wymaga innego słownictwa, tonu i stopnia precyzji.

Dobrze widać to na przykładzie umów zawieranych w obrocie międzynarodowym. Nie wystarczy znaleźć w nich angielski odpowiednik każdego słowa. Trzeba zachować spójność terminologiczną, precyzyjnie oddać prawa i obowiązki stron oraz rozpoznać pojęcia, które w różnych systemach prawnych mogą mieć odmienne znaczenie. Nie każdy dokument biznesowy wymaga tłumaczenia poświadczonego, ale każdy wymaga dokładności dostosowanej do swojej funkcji. Niezręczne sformułowanie w poście firmowym może utrudnić odbiór komunikatu, natomiast nieścisłość w kontrakcie może wpłynąć na sposób rozumienia zobowiązań jednej ze stron.

Część absolwentów filologii świadomie wybiera pracę lektora, nauczyciela lub tłumacza. Jedni wolą uczyć dzieci i młodzież, inni prowadzić zajęcia dla dorosłych albo pracować z tekstem – każda z tych dróg może odpowiadać innym zainteresowaniom i predyspozycjom. Warto przy tym pamiętać, że możliwości po tych studiach są szersze, a na wybór konkretnej ścieżki wpływają również branża, rodzaj treści i grupa odbiorców, z którymi dana osoba chce pracować.

Drugi język, specjalizacja, doświadczenie – co warto rozwijać?

Studia warto wykorzystać, aby sprawdzić, z jakim obszarem chce się związać zawodowo. Można specjalizować się w tłumaczeniach i redakcji tekstów dla branży motoryzacyjnej, medycznej lub farmaceutycznej, lokalizacji aplikacji i gier, tworzeniu materiałów edukacyjnych, komunikacji produktowej albo rekrutacji międzynarodowej. Wybór konkretnej ścieżki ułatwia określenie, jakie narzędzia warto opanować i jakie projekty włączyć do portfolio.

Dodatkowym atutem może być znajomość kolejnego języka. Niektóre programy studiów uwzględniają jego naukę, ale można go również rozwijać na dodatkowym lektoracie, kursie lub samodzielnie. W części firm, zwłaszcza obsługujących zagraniczne rynki, cenione jest połączenie angielskiego z niemieckim, francuskim, hiszpańskim, włoskim lub innym językiem wykorzystywanym na danym rynku. Drugi język może więc poszerzyć wybór stanowisk związanych z obsługą zagranicznych klientów, lokalizacją treści lub współpracą z konkretnym krajem.

Praktyki, projekty studenckie, wymiany, wolontariat oraz własne teksty lub tłumaczenia pomagają poznać różne rodzaje pracy i sprawdzić, który z nich najlepiej odpowiada danej osobie. Jednocześnie dają materiał do portfolio, które mówi o umiejętnościach więcej niż sama informacja o znajomości języka.

Kierunek, który daje możliwości

Znajomość angielskiego stała się powszechniejsza, a AI przejmuje część prostych zadań językowych. Nie oznacza to jednak, że filologia angielska straciła na znaczeniu. Studia rozwijają umiejętność analizy tekstu, rozpoznawania intencji, doboru tonu oraz pracy z kontekstem kulturowym i potrzebami odbiorcy. Umiejętności te znajdują zastosowanie również przy ocenie i redagowaniu treści przygotowanych z wykorzystaniem narzędzi opartych na sztucznej inteligencji.

Studia pozwalają także poznać różne drogi zawodowe. Jedni wybiorą nauczanie, inni tłumaczenia, lokalizację, komunikację marki, teksty specjalistyczne albo pracę z zagranicznymi klientami. Studiowanie filologii nie zamyka absolwenta w jednej roli. Pozwala rozwijać profil zgodny z jego zainteresowaniami, zwłaszcza gdy studiom towarzyszą zdobywanie doświadczenia, rozwijanie wybranej specjalizacji i pierwsze własne projekty.

Źródła:

• https://www.superauto.pl/
• Informacja o wynikach rekrutacji na studia na rok akademicki 2025/2026 w uczelniach nadzorowanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego – Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
• AI and skills: What we know so far – OECD
• Ustawa z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego
• Tłumacz przysięgły – wpis na listę – Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy
• Interpreters and Translators: Occupational Outlook Handbook – Bureau of Labor Statistics
• Artificial Intelligence Risk Management Framework: Generative Artificial Intelligence Profile – C. Autio, R. Schwartz, J. Dunietz i in.

 

Autor: J.W.

Studenci, którzy chcą zdobyć doświadczenie zawodowe w międzynarodowym środowisku, mogą aplikować do programu WBG Pioneers organizowanego przez Grupę Banku Światowego.
To propozycja dla osób zainteresowanych globalną gospodarką, finansami, rozwojem społecznym, technologią, ochroną środowiska i wieloma innymi obszarami, w których działa jedna
z najważniejszych instytucji międzynarodowych na świecie.

Program daje uczestnikom możliwość włączenia się w bieżące projekty realizowane przez zespoły Grupy Banku Światowego. Praktykanci nie ograniczają się wyłącznie do obserwowania pracy organizacji. W zależności od stanowiska mogą uczestniczyć  w analizach, badaniach, przygotowywaniu materiałów, pracy z danymi, komunikacji projektowej czy działaniach wspierających rozwój konkretnych inicjatyw.

Praca nad realnymi wyzwaniami

WBG Pioneers to program skierowany do studentów ostatniego roku studiów pierwszego stopnia, studentów studiów magisterskich oraz doktorantów. Poszukiwane są osoby, które dobrze posługują się językiem angielskim, są zainteresowane działalnością Grupy Banku Światowego i chcą rozwijać swoje kompetencje w międzynarodowym otoczeniu.

Zakres dostępnych praktyk jest szeroki. Oferty mogą dotyczyć między innymi ekonomii, finansów, analizy danych, sztucznej inteligencji, komunikacji, marketingu, zdrowia publicznego, edukacji, ochrony klimatu, infrastruktury, administracji publicznej czy zarządzania zasobami ludzkimi. Dzięki temu kandydaci reprezentujący różne kierunki studiów mogą znaleźć stanowisko odpowiadające ich zainteresowaniom i dotychczasowemu doświadczeniu.

Praktyki odbywają się w różnych jednostkach Grupy Banku Światowego, zarówno w Waszyngtonie,
jak i w biurach organizacji w innych częściach świata. W zależności od oferty praca może być realizowana stacjonarnie, hybrydowo albo zdalnie.

---

Co daje udział w programie?

Udział w WBG Pioneers pozwala poznać sposób funkcjonowania dużej organizacji międzynarodowej i zdobyć doświadczenie przy projektach o znaczeniu gospodarczym i społecznym.
To również okazja do współpracy ze specjalistami z różnych krajów, rozwinięcia umiejętności analitycznych i komunikacyjnych oraz lepszego zrozumienia procesów związanych z rozwojem międzynarodowym.

Dla wielu studentów może to być także pierwszy krok do dalszej kariery w organizacjach międzynarodowych, instytucjach publicznych, sektorze finansowym, konsultingu lub organizacjach pozarządowych.

Warto pamiętać, że warunki udziału mogą różnić się w zależności od konkretnego stanowiska. W programie pojawiają się zarówno praktyki płatne, jak i oferty realizowane w formule „no-fee”.
W tym drugim przypadku może być wymagane potwierdzenie, że praktyka jest elementem programu studiów, lub przedstawienie informacji dotyczącej stypendium. Przed wysłaniem zgłoszenia należy więc dokładnie zapoznać się z opisem wybranej oferty.

Jak aplikować?

Kandydaci mogą zgłosić się maksymalnie na trzy wybrane stanowiska. Proces aplikacyjny odbywa się w języku angielskim, a wśród wymaganych dokumentów mogą znaleźć się CV, list motywacyjny, wykaz ocen lub potwierdzenie statusu studenta.

Rekrutacja do jesienno-zimowej edycji programu trwa do 12 sierpnia 2026 roku. Rozmowy z wybranymi kandydatami planowane są na wrzesień, natomiast wyniki procesu rekrutacyjnego mają zostać ogłoszone w październiku.

Szczegółowe informacje dotyczące programu, aktualnych ofert oraz zasad aplikowania znajdują się na oficjalnej stronie WBG Pioneers | World Bank Group

Studia na kierunkach medycznych, biologicznych czy chemicznych wymagają przyswajania bardzo specjalistycznej wiedzy. Biochemia, fizjologia, mikrobiologia, chemia analityczna oraz metody laboratoryjne zajmują wiele godzin zajęć i nauki, jednak na początku studiów nie zawsze widać, jak ten materiał może przełożyć się na konkretną pracę. Szpital, apteka czy laboratorium nadal pozostają naturalnymi miejscami rozwoju zawodowego po takich studiach, ale sektory Life Sciences i HealthTech pokazują, że możliwości jest znacznie więcej.

Wiedza zdobywana na studiach może przydać się przy diagnostyce, danych medycznych, badaniach klinicznych, aplikacjach czy regulacjach prawnych. Raport OECD Health at a Glance: Europe 2024 wskazuje, że europejskie systemy ochrony zdrowia mierzą się z niedoborami kadr oraz potrzebą lepszego dopasowania umiejętności do potrzeb pacjentów. Sektor medyczny będzie zatem poszukiwał osób łączących różne dziedziny. Planując karierę, nie musisz z góry określać docelowego stanowiska. Lepiej zacząć od pytania, przy jakim problemie zdrowotnym wiedza ze studiów może być naprawdę użyteczna.

Life Sciences dają wiedzę, HealthTech zamienia ją w rozwiązania

Life Sciences to obszar, w którym wiedza o organizmie, przebiegu chorób, komórkach i procesach biologicznych stanowi punkt wyjścia do opracowywania terapii, leków, badań klinicznych, metod diagnostycznych, wyrobów medycznych i rozwiązań laboratoryjnych. HealthTech to ta część sektora zdrowia, w której wiedza naukowa łączy się z technologią: aplikacjami, sensorami, analizą danych, sztuczną inteligencją, telemedycyną oraz systemami usprawniającymi pracę personelu medycznego. W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że Life Sciences dostarczają podstaw naukowych, a HealthTech pomaga przekładać je na narzędzia, usługi, produkty lub procesy użyteczne dla pacjentów i specjalistów.

Dla studenta to sygnał, że opłaca się  patrzeć na własny kierunek szerzej: nie przez pryzmat jednego zawodu, lecz problemów, przy których ta wiedza może się przydać. Ten sam zestaw kompetencji może prowadzić do pracy w laboratorium badawczym, startupie technologicznym, firmie tworzącej sprzęt medyczny, zespole analizującym dane pacjentów albo projekcie rozwijającym nowe usługi zdrowotne.

Misja zaczyna się od konkretnego problemu pacjenta

Ktoś czeka miesiącami na diagnozę. Ktoś inny dostaje wynik badania, którego nie rozumie. Jeszcze inna osoba wie, że powinna regularnie kontrolować zdrowie, ale gubi się w zaleceniach, terminach i języku medycznym – i nie zawsze wie, od czego zacząć rozmowę z lekarzem. W sektorze ochrony zdrowia praca z misją często zaczyna się właśnie od takich trudności.

Czasem pierwszym krokiem do znalezienia własnego miejsca na rynku jest zauważenie samej luki: momentu, w którym pacjent czeka zbyt długo, informacja przestaje być zrozumiała, kolejne kroki nie są jasne albo dostępne rozwiązanie nie pasuje do codziennego doświadczenia osoby, która ma z niego korzystać. Taka obserwacja nie daje jeszcze gotowej ścieżki zawodowej, ale podpowiada, gdzie wiedza medyczna, biologiczna lub chemiczna może zacząć pracować dla kogoś poza salą zajęciową.

Od laboratorium do produktu, usługi lub procesu

Kiedy problem zostaje nazwany, pojawia się następne pytanie: co trzeba sprawdzić, zmierzyć, poprawić albo zaprojektować, żeby odpowiedzieć na niego lepiej? Tu wiedza ze studiów zaczyna łączyć się z pracą nad produktem, usługą lub procesem. Trzeba zrozumieć, co dzieje się w organizmie, czy wynik pomiaru jest wiarygodny, czy produkt jest bezpieczny i czy da się go powtarzalnie wytwarzać.

Co ważne, innowacja w sektorze zdrowotnym rzadko polega wyłącznie na odkryciu zupełnie nowej substancji czynnej. Często jest to wygodniejsza forma podania leku, stabilniejsza formulacja, lepsze wchłanianie, bezpieczniejszy proces czy czytelniejszy sposób prezentacji danych. Aby to osiągnąć, poszczególne dziedziny nauki muszą zacząć ze sobą współpracować:

• Biochemia i fizjologia pomagają zrozumieć szlaki metaboliczne i mechanizmy komórkowe. To na tej wiedzy opierają się innowacyjne terapie celowane w onkologii czy nowoczesne leki immunologiczne, które potrafią precyzyjnie modulować lub naśladować naturalne procesy zachodzące w ludzkim organizmie.
• Chemia analityczna i technologia postaci leku przydają się tam, gdzie trzeba ocenić czystość preparatu, poprawić stabilność składników lub opracować nową formulację. Dzięki nim można rozwijać chociażby leki i produkty dla diabetyków – od preparatów o zmodyfikowanym działaniu po wygodniejsze formy podania. Te dziedziny są też ważne w pracy nad nośnikami substancji czynnych, w tym liposomami, które mogą wpływać na stabilność, dystrybucję lub profil uwalniania leku.
• Mikrobiologia łączy się z bezpieczeństwem produktów, szczepionkami, diagnostyką zakażeń i kontrolą jakości procesów wytwarzania. Pozwala oceniać czystość mikrobiologiczną preparatów, wykrywać ryzyko skażenia oraz projektować rozwiązania ważne dla profilaktyki i leczenia chorób zakaźnych.
• Farmakologia prowadzi do pracy przy substancjach czynnych, medycynie personalizowanej, monitorowaniu bezpieczeństwa terapii i medical affairs.
• Statystyka medyczna pozwala z kolei oceniać skuteczność innowacji, projektować badania i interpretować dane z prób klinicznych, dostarczając dowodów potrzebnych do oceny, czy nowe rozwiązanie – od leku kardiologicznego po aplikację terapeutyczną – ma szansę trafić do pacjentów.

Dla studentów to niezwykle ważny sygnał. Pokazuje, że miejsce w tym sektorze można znaleźć także daleko poza pracą stricte badawczą (R&D) – chociażby w działach jakości, regulacjach prawnych, projektowaniu produktu, analizie danych, testowaniu, obsłudze badań klinicznych lub wdrożeniach.

Technologia nie zastępuje wiedzy – zwiększa jej znaczenie

W sektorze zdrowia coraz więcej rozwiązań korzysta z danych, aplikacji, sensorów, telemedycyny i sztucznej inteligencji. Nie znikają jednak pytania, które były ważne już wcześniej: co właściwie mierzymy, jak interpretujemy wynik i jaką informację przekazujemy pacjentowi lub specjaliście? Narzędzie cyfrowe może przyspieszyć pomiar, uporządkować dane albo ułatwić kontakt z pacjentem, ale samo nie oceni, czy wynik ma sens medyczny, biologiczny lub chemiczny.

OECD w opracowaniu Digital and AI skills in health occupations przeanalizowało niemal 55,5 miliona internetowych ofert pracy z Kanady, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych z lat 2018-2023. Z analizy wynika, że w zawodach związanych ze zdrowiem rośnie znaczenie kompetencji cyfrowych i AI, m.in. w obszarze zarządzania informacją zdrowotną, telehealth i cyberbezpieczeństwa. Dla studenta to nie jest sygnał, że powinien porzucić biologię, chemię, medycynę czy farmację na rzecz programowania. Chodzi o to, że coraz częściej przydaje się rozumienie danych, narzędzi cyfrowych, bezpieczeństwa informacji i ograniczeń technologii. Szczególnie wartościowe mogą być profile łączone: ktoś, kto rozumie biologię i dane, chemię i jakość, fizjologię i projektowanie urządzeń, farmakologię i komunikację albo zdrowie publiczne i nowoczesne technologie.

---

Jak szukać swojej niszy już na studiach?

Budowanie własnego miejsca w branży przypomina układanie równania z trzema niewiadomymi. Pierwszą jest obszar zdrowotny, który przyciąga uwagę. Drugą – typ kompetencji najlepiej pasujący do umiejętności i sposobu pracy studenta. Trzecią – środowisko, w którym można sprawdzić tę wiedzę poza zajęciami. Dopiero połączenie tych trzech elementów pozwala zobaczyć pierwszą hipotezę niszy.

Obszar zdrowotny odpowiada na pytanie, przy jakim problemie zdrowia student chce pracować. Typ kompetencji pokazuje, czy bliżej mu do laboratorium, analizy danych, komunikacji, jakości, regulacji, edukacji czy projektowania produktu. Środowisko pracy dopowiada, gdzie można tę wiedzę sprawdzić: na uczelni, w laboratorium, firmie, startupie, szpitalu, CRO, instytucji publicznej lub organizacji działającej na rzecz pacjentów.

Z takiego połączenia powstają pierwsze robocze kierunki. Osoba zainteresowana metabolizmem może sprawdzać projekty związane z analizą danych i aplikacjami zdrowotnymi. Ktoś, kogo przyciąga chemia analityczna, może szukać doświadczeń przy kontroli jakości lub walidacji metod. Student zainteresowany zdrowiem publicznym może z kolei testować obszary związane z edukacją, technologią i projektowaniem ścieżek pacjenta – na przykład rozwiązania pomagające pacjentom zrozumieć, jakie badania profilaktyczne dobrze jest omówić z lekarzem. Nie są to decyzje na całe życie, lecz hipotezy do sprawdzenia. Ich celem jest zawężenie pola: zobaczenie, które tematy angażują uwagę, jaki rodzaj pracy daje satysfakcję i jak wiedzę zdobywaną na studiach można rozwijać w praktyce.

Kompetencje, które warto budować niezależnie od wybranej ścieżki

Niezależnie od tego, w którą stronę zaczyna przesuwać się zawodowa ciekawość,  warto wzmacniać kilka umiejętności, które przydają się w wielu częściach sektorów Life Sciences i HealthTech. Pierwszą jest dobre rozumienie nauki – biologii, chemii, fizjologii, farmakologii, metod laboratoryjnych i sposobu prowadzenia badań. Bez tego trudno oceniać produkty, wyniki, technologie i dane.

Drugą jest umiejętność czytania badań. Chodzi nie tylko o znajomość wniosków, lecz także o rozumienie metodologii, ograniczeń, wielkości próby, jakości danych i tego, czego z danej publikacji nie wolno wyciągać. Coraz większe znaczenie ma też podstawowa analiza danych. Nie po to, żeby każdy student został data scientist, ale żeby umiał rozmawiać z zespołem technologicznym, rozumiał sens pomiaru i potrafił krytycznie spojrzeć na wynik.

Dużą rolę odgrywa komunikacja naukowa prostym językiem. Ta sama informacja inaczej wygląda w publikacji, inaczej w dokumentacji produktu, inaczej w materiale dla pacjenta, a inaczej w rozmowie z osobą z działu technologii, jakości lub regulacji. Przydaje się też rozwinięty język angielski w branżowym wydaniu, potrzebny przy publikacjach, dokumentacji, badaniach klinicznych, pracy w firmach międzynarodowych i komunikacji naukowej.

Należy także pogłębiać wiedzę dotyczącą jakości, bezpieczeństwa i regulacji. W sektorze zdrowia nawet dobra idea musi przejść przez pytania o ryzyko, dane, odpowiedzialność, zgodność z wymaganiami i sposób użycia przez pacjenta lub specjalistę. Do tego dochodzi praca projektowa, czyli umiejętność współpracy z osobami z różnych dziedzin.

Pierwsze doświadczenia można zbierać już na studiach – na przykład w kołach naukowych, praktykach, stażach, projektach badawczych, kursach z analizy danych, konferencjach, wolontariacie zdrowotnym lub projektach międzywydziałowych. Pomaga też małe portfolio, które może obejmować analizę wyników, prezentację, tekst popularnonaukowy, materiał edukacyjny albo opis własnego projektu. Dzięki temu łatwiej zobaczyć, które kompetencje naprawdę pasują do wybranej hipotezy niszy.

Misja i przyszłość mogą prowadzić w tym samym kierunku

Misja i przyszłość nie muszą oznaczać dwóch różnych wyborów. W sektorach Life Sciences i HealthTech praca może jednocześnie wspierać pacjentów, lekarzy, laboratoria, firmy oraz system ochrony zdrowia, a przy tym rozwijać się razem z nauką, technologią, danymi i nowymi modelami opieki.

Własna nisza powstaje tam, gdzie wiedza ze studiów zaczyna odpowiadać na konkretne wyzwanie: skraca drogę do diagnozy, porządkuje dane, zwiększa bezpieczeństwo produktu, upraszcza komunikat lub pomaga zaprojektować rozwiązanie wygodniejsze dla pacjenta albo specjalisty. Z czasem z takich obserwacji wyłania się kierunek pracy – nie jako gotowa etykieta zawodowa, lecz jako coraz lepsze rozumienie problemów, przy których nauka może mieć zastosowanie poza salą zajęciową.

Źródła:

• Apteline – Badania profilaktyczne – sprawdź, które wykonać po 30., 40. i 50. roku życia
• Health at a Glance: Europe 2024 – OECD
• Digital and AI skills in health occupations – OECD
• What is Digital Health? – FDA
• Software as a Medical Device (SaMD) – FDA
• Current Good Manufacturing Practice (CGMP) Regulations – FDA
• How Clinical Trials Work – National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI), National Institutes of Health (NIH)
• Targeted Therapy for Cancer – National Cancer Institute (NCI)
• Liposome Drug Products: Chemistry, Manufacturing, and Controls; Human Pharmacokinetics and Bioavailability; and Labeling Documentation – FDA

 

Autor: J.W.

Kiedy producent decyduje, że partia wyrobu musi zniknąć ze sklepów, natychmiast zaczynamy zastanawiać się nad zasięgiem problemu oraz jego skutkami. Czy ktoś zdążył przyjąć ten preparat, suplement bądź inny artykuł? Komu specjaliści zdążyli go zalecić? Czy niebezpieczna partia wciąż krąży w obrocie? W podobnych momentach dostrzegamy, że bezpieczeństwo odbiorców zależy od wcześniejszych etapów dystrybucji – decyduje o nim możliwość weryfikacji historii towaru, identyfikacji serii oraz lokalizacji dostaw. Taką opcję zapewnia traceability, czyli proces identyfikowalności produktów w łańcuchu dostaw.

Te reguły odgrywają ważną rolę w branży spożywczej oraz farmaceutycznej. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) wskazuje, że rygorystyczne normy dotyczące kontroli żywności pozwalają sprawniej namierzyć i wyeliminować szkodliwe artykuły. Dzięki temu udaje się uchronić ludzi przed infekcjami i ocalić ludzkie istnienia. Na czym dokładnie polega ta idea i dlaczego należy przyswoić jej zasady, gdy planujemy przyszłą pomoc drugiemu człowiekowi?

Definicja, która gwarantuje pełne bezpieczeństwo

Identyfikacja drogi wyrobów – pod nazwą traceability – pozwala łatwo odtworzyć ich rodowód. Dzięki temu znamy źródło produktu, etapy produkcji oraz transportu, a także końcowego odbiorcę. W strukturze firmy system wprowadza ład w danych o serii towaru, dacie przydatności czy miejscu aplikacji. Wiele osób kojarzy ten termin jedynie z technologią lub pracą hurtowni, jednak rzeczywisty wymiar tej metody wykracza daleko poza obszar magazynów.

Lokalizacja towaru przyspiesza reakcję i zwiększa dokładność działań. Odgrywa to ważną rolę w momentach wymagających błyskawicznej weryfikacji faktów bez miejsca na spekulacje. Główny cel nie sprowadza się do agregacji dokumentów czy archiwizacji danych. Chodzi o strukturę informacji, ułatwiającą szybkie decyzje w kryzysie. W efekcie, zamiast snuć domysły, zyskujemy natychmiastowy dostęp do wiarygodnych parametrów o asortymencie, serii oraz obecnym miejscu ładunku.

Troska o bezpieczeństwo wyrobów w medycynie oraz branży kosmetycznej

Początkowo nadzór nad drogą produktów kojarzy się z transportem, kontrolą jakości czy organizacją zaplecza gabinetu bądź placówki. Jednak w kontekście przyszłej pracy w sektorze zdrowotnym i estetycznym temat ten dotyczy codziennych sytuacji. Wiąże się z selekcją preparatów, odpowiedzialnością za ich aplikację, reakcją na wady fabryczne partii oraz wiarygodnością gabinetu. Przyszły inżynier technologii medycznych dostrzeże tu potrzebę kontroli elementów aparatury diagnostycznej. Z kolei przyszły logistyk kliniczny zyska pewność, że sala operacyjna otrzyma bezpieczne wyroby. Ten temat powraca w każdym obszarze łączącym jakość asortymentu z ochroną ludzkiego zdrowia.

Odpowiedzialność za preparaty wyznacznikiem wysokich standardów

Osoby odwiedzające gabinety medycyny estetycznej oceniają nie tylko rezultat zabiegu, lecz również profil bezpieczeństwa aplikowanych preparatów. Kosmetyk czy stymulator tkankowy nakładany na ciało pełni istotną funkcję – specyficzne właściwości oraz prognozowane efekty zabiegu stanowią nierzadko główny motyw decyzji o wizycie. Wiarygodność placówki oraz personelu zależy w dużej mierze od znajomości serii, receptury, drogi dostawy oraz weryfikacji historii każdego środka. Profesjonalizm wykracza poza sam zabieg. Specjalista kosmetologii aplikuje dany artykuł, doradza odpowiednią pielęgnację domową i wspólnie z lekarzem dba o ochronę zdrowia pacjentów na każdym etapie.

Gdy producent musi wycofać wadliwą serię z rynku lub zweryfikować stopień ryzyka, ogromną wagę ma natychmiastowa lokalizacja odbiorców oraz informacja, czy specjaliści zaaplikowali dany preparat. W takich momentach ujawnia się waga rzetelnej ewidencji obrotu towarowego. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) w materiałach dotyczących wycofywania kosmetyków zaznacza, że nieczytelne oznaczenia serii mogą zmusić wytwórcę do całkowitej blokady sprzedaży wybranego asortymentu. Precyzyjne rejestry logistyczne pozwalają natomiast na sprawne odnalezienie wyłącznie wadliwych partii, chroniąc przedsiębiorstwo przed dotkliwymi stratami finansowymi.

---

Identyfikowalność produktów w służbie ochrony zdrowia

W sektorze medycznym liczy się nie tylko rodzaj zaaplikowanego lub poleconego preparatu, lecz również możliwość sprawnej identyfikacji wyrobu u konkretnej osoby oraz weryfikacja przebiegu terapii w razie ewentualnych powikłań. Jest to szczególnie istotne przy bliskiej, regularnej relacji z pacjentem, gdy początkowe niepokojące symptomy nie tworzą jeszcze spójnego obrazu klinicznego. Niekiedy dopiero powtarzalność podobnych zgłoszeń pozwala odkryć, że źródło problemu stanowi ta sama seria wyrobu.

W podobnych okolicznościach pracownicy ochrony zdrowia stanowią cenne ogniwo – nie tylko rejestrują niepokojące objawy, ale też dbają o szybki przekaz informacji o zagrożeniach. Pielęgniarki, położne, fizjoterapeuci czy inni specjaliści potrafią jako pierwsi zestawić oficjalny komunikat o wadliwej partii z sytuacją konkretnego podopiecznego. Ilustracją tej zależności są alerty Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS) w sprawie produktów dla niemowląt. Położna podczas wizyt patronażowych może uprzedzić rodziców, jeśli niemowlę otrzymuje wadliwą partię mleka modyfikowanego. Z kolei fizjoterapeuta ma szansę zareagować na informacje o wadliwych taśmach do kinesiotapingu, a dietetyk uchroni pacjenta przed zakupem zanieczyszczonej serii odżywki lub suplementu diety. Takie sytuacje dowodzą, że znajomość historii produktów to nie teoretyczna reguła, lecz element uważnej, odpowiedzialnej opieki nad pacjentem.

Systemowe rozwiązania ułatwiające bezpieczną pracę

Sprawna identyfikacja przynosi efekty w gabinecie, jednak jej podwaliny powstają znacznie wcześniej – w trakcie produkcji, transportu oraz dystrybucji. Cały mechanizm opiera się na oznaczeniach serii, przydziale towarów do określonych partii wysyłkowych, a także na ewidencji dostaw, wydań i przesunięć magazynowych. Wszystkie te informacje personel paruje z terminem przydatności, warunkami w magazynie oraz kanałem dystrybucji. Dopiero tak uporządkowany zbiór danych pozwala odtworzyć pochodzenie wyrobu, warunki jego depozytu, a także całą trasę, którą przebył od wytwórcy do finalnego odbiorcy.

W tym łańcuchu ważną rolę odgrywa etykieta logistyczna. Stanowi ona nośnik wybranych informacji ułatwiających późniejszą identyfikację asortymentu. Sama naklejka nie gwarantuje sukcesu, dlatego specjaliści łączą ją z pierwotnymi oznaczeniami partii, bazami danych, odczytami skanerów oraz rejestrami magazynowymi. Taka integracja umożliwia bezproblemową weryfikację nie tylko parametrów wyrobu, lecz również całej jego trasy prowadzącej z fabryki, przez hurtownie, aż po gabinet zabiegowy. Dzięki takiemu obiegowi informacji codzienne starania logistyków oraz inżynierów stają się bazą ułatwiającą bezpieczną pracę lekarzy czy pielęgniarek.

Umiejętność podnosząca autorytet specjalisty

Naturalnie, przyszli lekarze, dietetycy czy eksperci kosmetologii nie potrzebują szczegółowej wiedzy o pracy zaplecza logistycznego. Nie muszą też drobiazgowo zgłębiać zasad funkcjonowania systemu WMS (ang. Warehouse Management System) koordynującego ruch w szpitalnej aptece lub magazynie centralnym. Dla przyszłych kadr korzystne okazuje się jednak przyswojenie informacji o tym, jak powstają dane o seriach towarów, ich terminach ważności oraz lokalizacji, a także z jakiego powodu te parametry okazują się przydatne podczas kontaktu z pacjentem. Taka orientacja pozwala dostrzec głębszy sens w instrukcjach, które laik mógłby uznać za zbędną biurokrację, podczas gdy w rzeczywistości gwarantują one ład i ochronę zdrowia.

Te umiejętności pomagają w realnych wyzwaniach. Przykładowo, właściciel gabinetu kosmetologii może skrupulatnie notować serie preparatów stosowanych podczas zabiegów, pamiętając o oficjalnych materiałach dotyczących wycofywania kosmetyków. Pozwoli to na błyskawiczną identyfikację osób zagrożonych po publikacji alertu. Osoby studiujące kierunki medyczne lub dietetykę mają szansę już w trakcie nauki śledzić ostrzeżenia Głównego Inspektoratu Sanitarnego, doniesienia Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego oraz decyzje nakazujące wykluczenie z rynku określonych farmaceutyków.

Dobrze też poznać lokalizację formularza służącego do raportu o efektach ubocznych terapii. Witryna Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych wymaga podania tam konkretnych danych, w tym nazwy preparatu, charakterystyki dolegliwości, a także tożsamości pacjenta i autora zgłoszenia. W przypadku suplementów diety głównym punktem odniesienia pozostają ostrzeżenia Głównego Inspektoratu Sanitarnego, gdyż system ewidencji powikłań w URPL obejmuje wyłącznie produkty lecznicze.

Powyższe proste kroki sprawiają, że monitoring pochodzenia towarów przestaje jawić się jako sucha definicja, stając się praktycznym narzędziem codziennego użytku.

Dojrzałość zawodowa wymaga szerszej perspektywy

Analiza historii wyrobów nie musi jawić się studentom jako temat stricte techniczny, aby zyskała duże znaczenie w przyszłej karierze. Bezpośredni kontakt z pacjentem uzmysławia, że bezpieczeństwo używanych środków to integralny element troski o człowieka. Dojrzały specjalista pojmuje nie tylko sam zabieg, lecz również mechanizmy pozwalające zweryfikować pochodzenie preparatu.

Dlatego znajomość tych procedur stanowi istotny element wejścia do zawodu, a nie marginalny dodatek. Bez względu na wybraną ścieżkę – czy to pracę zabiegową, czy też organizację sieci dostaw dla szpitali – na końcu każdego procesu zawsze znajduje się człowiek. Sprawne administrowanie asortymentem bezpośrednio wspiera jego bezpieczeństwo.

Źródła:

• Asiston – Etykieta logistyczna i zastosowanie jej w traceability
• Food Safety Modernization Act (FSMA), Cosmetics Compliance & Enforcement, Benefits of a UDI System, Traceability Lot Code – Agencja Żywności i Leków (FDA)
• Global Traceability Standard, Logistic Label Guideline, Standards in Healthcare – GS1
• Wstrzymania i wycofania z obrotu produktu leczniczego – Główny Inspektorat Farmaceutyczny
• Rejestr Decyzji GIF – Centrum e-Zdrowia
• Zgłoś działanie niepożądane – Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
• Rodzaje działań niepożądanych leków – Główny Inspektorat Farmaceutyczny

Chcesz zdobyć doświadczenie jeszcze podczas studiów, poznać przedsiębiorców i rozwinąć swoje kompetencje organizacyjne? Mamy dla Ciebie świetną propozycję!

Zapraszamy studentów do zaangażowania się w działalność PKB314 – Powiatowych Klubów Biznesu, ogólnopolskiej inicjatywy, która łączy przedsiębiorców, ekspertów i osoby stawiające na rozwój oraz wartościowy networking.

Będziesz mieć możliwość współorganizowania spotkań Klubu, uczestniczenia w wydarzeniach biznesowych, nawiązywania cennych kontaktów oraz zdobywania doświadczenia w organizacji eventów, komunikacji i współpracy z przedstawicielami świata biznesu.

To doskonała okazja, aby rozwinąć umiejętności cenione na rynku pracy, poznać inspirujących ludzi i już dziś rozpocząć budowanie swojej sieci kontaktów zawodowych.

📩 Zainteresowanych udziałem w inicjatywie zapraszamy do kontaktu: malgorzata.zajac@pkb314.pl

Więcej o PKB314 przeczytasz na stronie: https://pkb314.pl/

Rozmowa rekrutacyjna nie jest zwykłą rozmową, nawet jeśli przebiega w miłej atmosferze. Jak pokazuje materiał Authentic Interviewing przygotowany przez Ohio State University Engineering Career Services, rozmowa kwalifikacyjna potrafi jednocześnie stresować, ekscytować i dawać poczucie „występu” przed kimś, kto podejmuje decyzję. Osoba wchodząca na rynek pracy wie, że ktoś ocenia jej sposób mówienia, przygotowanie, doświadczenie, reakcje, wygląd i opanowanie. To uruchamia presję pokazania się z jak najlepszej strony – całkiem naturalną, gdy chodzi o staż, pierwszą pracę, praktyki albo wejście do nowego środowiska.

Kandydat chce wypaść dobrze, uporządkować swoje doświadczenia i przekonać rekrutera, że warto dać mu szansę. Jednocześnie firma zatrudnia osobę, a nie jej wyreżyserowaną wersję z rozmowy. Problem pojawia się wtedy, gdy dobra autoprezentacja zmienia się w rolę: zbyt formalną, zbyt ostrożną, zbyt gładką, bardziej podobną do wyobrażenia o idealnym kandydacie niż do osoby, która siedzi po drugiej stronie stołu. Dlatego autentyczność na rozmowie rekrutacyjnej trzeba dobrze rozumieć. Nie oznacza pełnej spontaniczności ani rezygnacji z przygotowania. Oznacza przygotowanie bez zakładania maski.

Dlaczego na rozmowie zaczynamy mówić nie swoim głosem?

Pod presją rozmowy kandydat łatwo sięga po język, który zna z ogłoszeń, poradników i wyobrażeń o „dobrym pracowniku”. W odpowiedziach padają wtedy ogólniki o byciu osobą ambitną, komunikatywną, odporną na stres, lubiącą wyzwania czy dobrze odnajdującą się w zespole. Te sformułowania nie muszą być kłamstwem, jednak bez poparcia ich konkretnymi przykładami brzmią jak cudzy scenariusz. Kandydat przestaje wtedy opowiadać o tym, co naprawdę zrobił i czego się nauczył, a zaczyna brzmieć jak wyobrażenie osoby, którą – jak sądzi – rekruter chciałby zobaczyć.

Ten mechanizm jest szczególnie bliski studentom i osobom na początku drogi zawodowej. Praca dorywcza, projekt zaliczeniowy, wolontariat czy wsparcie rodzinnego biznesu mogą wydawać się zbyt małe, zbyt zwyczajne, zbyt mało „profesjonalne”. Stąd pokusa sztucznego ubarwiania rzeczywistości.

Gdzie kończy się dobra autoprezentacja, a zaczyna granie roli

Autoprezentacja nie jest przeciwieństwem autentyczności. Na rozmowie rekrutacyjnej trzeba przecież wybrać przykłady, uporządkować doświadczenia, nazwać motywację i pokazać, dlaczego dana osoba pasuje do stanowiska. Trudno oczekiwać, że kandydat po prostu wejdzie do sali albo połączy się na wideorozmowę i bez przygotowania dobrze opowie o sobie.

Granica przebiega gdzie indziej. Dobra autoprezentacja pomaga nazwać doświadczenie tak, żeby druga strona zrozumiała jego wartość. Z kolei granie roli zaczyna się wtedy, gdy kandydat nadaje mu skalę, której ono nie miało. Projekt na zajęciach urasta w opowieści do „zarządzania interesariuszami”, choć chodziło o kontakt z wykładowcą, pilnowanie terminów i ustalenie, kto za co odpowiada. Praca dorywcza w kawiarni nabiera rangi „zarządzania relacjami z klientami”, choć zakres obowiązków obejmował głównie obsługę gości i przyjmowanie zamówień. To nie znaczy, że takie doświadczenia są mało warte. Przeciwnie – mogą rozwijać umiejętności przydatne w wielu miejscach, chociażby opanowanie w kontakcie z ludźmi, dobrą organizację, komunikację i samodzielność. Wystarczy pokazać je w skali, w jakiej naprawdę się wydarzyły.

Warto o tym pamiętać, ponieważ pracodawcy – już na etapie przeglądania CV studentów – szukają nie samej deklaracji, lecz dowodów konkretnych umiejętności. Z danych National Association of Colleges and Employers (NACE) zawartych w raporcie Job Outlook 2025 wynika, że wśród umiejętności, których pracodawcy najczęściej szukają u kandydatów, znalazły się: rozwiązywanie problemów, wskazane przez 88,3% respondentów, praca zespołowa – 81,0%, a także komunikacja pisemna, inicjatywa, etyka pracy i umiejętności techniczne, które wskazało co najmniej 70% respondentów. Dla kandydata to dobra wiadomość: na rozmowie nie trzeba tworzyć opowieści o idealnym pracowniku. Lepiej pokazać sytuację, w której coś zostało zrobione, ustalone, poprawione albo doprowadzone do końca.

Autentyczność w ubiorze – schludnie, adekwatnie, po swojemu

Autentyczność w ubiorze nie oznacza, że na rozmowę rekrutacyjną przychodzi się w tym samym stroju, w którym chodzi się po domu, wychodzi na szybkie zakupy albo spotyka się ze znajomymi. Ubiór też jest komunikatem: pokazuje, czy kandydat rozumie sytuację i traktuje rozmowę poważnie. Nie trzeba jednak przebierać się za kogoś, kim się nie jest. Student nie musi wyglądać jak osoba z biznesowego katalogu, jeśli w bardzo formalnym zestawie czuje się sztywno. Chodzi o schludną, spokojną wersję siebie dopasowaną do okazji.

Formalny strój nie musi oznaczać jednego wzorca elegancji. Nie chodzi o zastąpienie go pełną swobodą, tylko o znalezienie takiej wersji, która pasuje do powagi sytuacji i nie przeszkadza w skupieniu się na rozmowie. Jeśli ktoś źle czuje się w sukience albo spódnicy, może wybrać równie adekwatny zestaw: spodnie garniturowe lub materiałowe, koszulę, marynarkę albo elegancką bluzkę. Jeśli ktoś nie przepada za bardzo sztywną koszulą czy ciężkim garniturem, też może szukać bardziej komfortowej wersji formalnego stroju. Podobnie jest z makijażem. Osoba, która na co dzień się nie maluje, nie musi nagle przechodzić metamorfozy przed wejściem do biura. Delikatny makijaż może pomóc poczuć się bardziej odświętnie, ale jego brak nie jest brakiem profesjonalizmu. Schludność i szacunek do sytuacji nie zależą od tego, czy ktoś ma na twarzy podkład.

Własny styl może zostać w detalach

Własny styl nie musi znikać, może po prostu zejść na drugi plan. Ulubiony kolor może pojawić się w koszuli, apaszce, pasku lub teczce. Nie musi dominować, ale może sprawić, że strój nadal będzie bliższy osobie, która go nosi. Podobnie z dodatkami. Własną estetykę, zainteresowania czy sposób wyrażania siebie można zaznaczyć subtelnie, na przykład przez oprawki okularów, biżuterię, drobny wzór lub inny akcent. Osoba, która na co dzień nosi zegarki i smartwatche, nie musi z nich rezygnować na czas rozmowy – wystarczy wybrać taki model, który pasuje do charakteru spotkania i nie skupia uwagi na sobie.

Wiele zależy też od miejsca, do którego kandydat aplikuje. Inaczej można ubrać się na rozmowę do kancelarii, banku czy urzędu, inaczej do agencji kreatywnej, redakcji, studia projektowego lub instytucji kultury. Przy bardziej artystycznym stanowisku koszula z subtelnym wzorem może pokazać wyczucie estetyki. W formalnym środowisku lepiej zwykle sprawdzi się bardziej neutralny wybór: stonowany kolor, drobny wzór albo dodatek, który pozwala zachować własny styl, ale nie wysuwa się na pierwszy plan.

---

Jak mówić o mocnych stronach bez przechwalania się?

Dobra autoprezentacja może działać podobnie do rodowania biżuterii: nie zmienia podstawy przedmiotu, ale wydobywa jego połysk, zabezpiecza powierzchnię i sprawia, że całość lepiej się prezentuje. Podobnie na rozmowie rekrutacyjnej nie chodzi o wymyślenie lepszej wersji kandydata, lecz o wydobycie tych cech, sytuacji i decyzji, które pokazują go w najlepszym świetle.

O mocnych stronach warto mówić wprost, ale bez reklamowego tonu. Najlepiej wybrać cechy, które naprawdę widać w dotychczasowych doświadczeniach, a nie te, które brzmią najbardziej efektownie w ogłoszeniu. Inaczej łatwo wejść w przesadę: „zawsze jestem najlepszy”, „świetnie radzę sobie ze wszystkim”, „nikt nie organizuje pracy tak dobrze jak ja”. Taki język może osłabić wiarygodność, nawet gdy kandydat ma dobre intencje.

Warto też uważać, żeby mówiąc dobrze o sobie, nie umniejszać innym. Zdanie: „W grupie zwykle muszę poprawiać po innych” brzmi inaczej niż: „W projekcie często brałem na siebie porządkowanie zadań i pilnowanie terminów”. W pierwszej wersji kandydat buduje swoją pozycję kosztem zespołu. W drugiej pokazuje odpowiedzialność i sposób działania.

Mocna strona brzmi najlepiej wtedy, gdy jest nazwana rzeczowo i ma oparcie w sytuacji. Rekruter nie musi wtedy wierzyć kandydatowi na słowo. Słyszy, co dana osoba zrobiła, jak się zachowała i czego można się po niej spodziewać w podobnych okolicznościach.

Przygotuj historie, nie scenariusz do odegrania

Naturalność na rozmowie nie wynika z mówienia bez przygotowania. Jak podpowiada Career Services przy University of Michigan School of Social Work, warto ćwiczyć rozmowę, ale nie zapamiętywać odpowiedzi słowo w słowo. Lepiej wcześniej wybrać kilka historii, do których można wrócić przy różnych pytaniach: o współpracę, trudną sytuację, błąd, uczenie się czegoś nowego, kontakt z klientem lub projekt na studiach.

Wyrecytowana wypowiedź może brzmieć efektownie i przez chwilę tworzyć obraz bardzo pewnego kandydata, lecz często odbiera wiarygodność. Rekruter słyszy wtedy nie człowieka, tylko tekst przygotowany do odegrania. Historia opowiedziana swobodnie brzmi bardziej przekonująco: pokazuje, co kandydat zrobił, jak myśli i czego się nauczył. Nawet prostszy przykład wypada mocniej niż idealne zdanie wyuczone z pamięci.

Dopasuj argumenty, nie całą osobowość

Dopasowanie do oferty jest potrzebne. Warto wiedzieć, jakie zadania pojawiają się w ogłoszeniu i które doświadczenia najlepiej pokazują gotowość do tej pracy. Problem zaczyna się wtedy, gdy kandydat nie wybiera argumentów, tylko próbuje zmienić cały sposób mówienia o sobie.

Jeśli firma szuka osoby komunikatywnej, nie trzeba udawać ekstrawertyka wbrew sobie. Można pokazać komunikatywność przez zrozumiałe maile, doprecyzowujące pytania, pilnowanie ustaleń albo klarowne tłumaczenie problemów. Jeśli stanowisko wymaga samodzielności, nie trzeba obiecywać, że od pierwszego dnia wszystko zrobi się bez wsparcia. Uczciwiej brzmi pokazanie, jak kandydat pracuje, czego potrzebuje na starcie i gdzie jego doświadczenia spotykają się z wymaganiami roli.

Nie musisz być kimś innym, żeby wypaść dobrze

Rozmowa rekrutacyjna przypomina egzamin, ale nie powinna sprowadzać się wyłącznie do tego, żeby kandydat został dobrze oceniony. Firma sprawdza, czy dana osoba pasuje do zadań i zespołu, a kandydat też ocenia, czy to miejsce odpowiada jego sposobowi pracy, komunikacji i potrzebom rozwojowym. Gdy od początku gra rolę, może dostać propozycję dopasowaną do tej roli, nie do siebie.

Dlatego przygotowanie nie powinno polegać na dopracowaniu postaci do odegrania, lecz na uporządkowaniu tego, co naprawdę chce się pokazać. Najlepsza rozmowa to nie ta, w której wszystko brzmi perfekcyjnie. To ta, po której obie strony lepiej rozumieją, z kim chcą pracować.

Źródła:

• Apart – Rodowanie: co to za proces?
• Authentic Interviewing – Ohio State University Engineering Career Services
• What Are Employers Looking for When Reviewing College Students’ Resumes? – National Association of Colleges and Employers (NACE)
• What is Career Readiness? – National Association of Colleges and Employers (NACE)
• Interviewing – Harvard FAS – Mignone Center for Career Success
• Interview Strategies and Techniques – University of Michigan School of Social Work
• Jak przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej – Zielona Linia
• Rozmowa kwalifikacyjna – Wojewódzki Urząd Pracy w Olsztynie / Wortal Publicznych Służb Zatrudnienia
• Pierwsza rozmowa kwalifikacyjna cz. 2: Jak odpowiadać na pytania? – Mapa Karier

 

Autor: J.W.

Pacjent szukający pomocy medycznej przychodzi z czymś więcej niż objawem, wynikiem badania czy skierowaniem. Przynosi ze sobą własne wyobrażenie choroby, dotychczasowe doświadczenia, stres i potrzebę uporządkowania nowych informacji. Dla osób studiujących kierunki medyczne i okołomedyczne to jedna z pierwszych lekcji pracy z pacjentem. Wiedza specjalistyczna jest punktem wyjścia w ochronie zdrowia, ale w kontakcie z pacjentem trzeba ją przełożyć na spokojny, odpowiedzialny i jasny komunikat. Opieka skoncentrowana na człowieku wymaga empatii połączonej z rzetelnością. Pacjent po wyjściu z gabinetu powinien wiedzieć, z czym się mierzy, dlaczego zalecono mu określone działania i co ma zrobić dalej.

Pacjent nie przychodzi z samym problemem

Za pojedynczym objawem stoi osoba z określoną codziennością, ograniczeniami i pytaniami, których czasem nie potrafi od razu nazwać. Pacjent opowiada o duszności, zmianie skórnej, zmęczeniu lub bólu. Równocześnie może obawiać się diagnozy, wstydzić się zadać pytanie lub gubić się w trudnej terminologii. Zdarza się, że pomija pewne fakty, ponieważ nie ma pewności, które detale mają znaczenie dla medyka.

Pierwsza rozmowa to coś więcej niż standardowe zebranie danych medycznych. Pozwala zobaczyć pacjenta w sytuacji, która może być dla niego nowa, stresująca i trudna do uporządkowania. Przyszły medyk uczy się więc rozpoznawać problem zdrowotny oraz uważnie słuchać tego, co pacjent komunikuje nie wprost – czego się obawia, czego nie rozumie i gdzie potrzebuje dalszego wyjaśnienia. Taka uważność pomaga później dobrać sposób rozmowy, który wspiera leczenie lub dalszą opiekę.

Trafna decyzja musi jeszcze wybrzmieć „po ludzku”

Wiedza medyczna jest warunkiem bezpiecznej diagnostyki, leczenia, rehabilitacji, farmakoterapii oraz profilaktyki. Nawet bardzo trafna decyzja specjalisty nie zamyka jednak sprawy, jeżeli pacjent nie rozumie, co powinien zrobić dalej. Chory może otrzymać zalecenie, ale nie wiedzieć, od czego zacząć. Może usłyszeć nazwę procedury i nie rozumieć jej celu. Może wyjść z gabinetu z dokumentami, ale bez jasności, jak stosować lek, jakie objawy obserwować albo kiedy zgłosić się ponownie.

Agency for Healthcare Research and Quality zaznacza, że doświadczenie pacjenta obejmuje między innymi łatwy dostęp do informacji oraz dobrą komunikację z personelem. Nie umniejsza to znaczenia samej decyzji medycznej, ale pokazuje, że jej skuteczność w praktyce zależy również od sposobu, w jaki zostaje wyjaśniona pacjentowi. Odbiór opieki kształtuje także to, czy pacjent potrafi zrozumieć otrzymane wskazówki i zastosować je poza gabinetem. Fachowa diagnoza potrzebuje więc prostego przełożenia na język, z którego pacjent może skorzystać w swojej codzienności.

---

Za zachowaniem pacjenta stoi kontekst

Osoba, która nie stosuje się do zaleceń terapeutycznych, nie zawsze je lekceważy. Czasem nie zrozumiała ich do końca. Zdarza się, że pacjent w stresie zapamiętuje tylko część rozmowy. Może obawiać się skutków ubocznych terapii, nie wiedzieć, jak pogodzić leczenie z pracą, studiami lub opieką nad bliskimi, nie mieć wsparcia w domu albo wstydzić się przyznać, że coś jest dla niego niejasne. W oczach specjalisty pacjent może sprawiać wrażenie biernego lub opornego, chociaż za taką postawą często stoi konkretna sytuacja życiowa.

Specjalista nie musi rezygnować z wiedzy naukowej ani zgadywać ukrytych motywacji pacjenta. Dobra rozmowa pomaga rozpoznać, gdzie pojawia się bariera: w braku informacji, lęku, warunkach domowych, języku zaleceń lub sposobie ich przedstawienia. Traktowanie pacjenta podmiotowo nie polega na przyznawaniu mu racji w każdej sprawie. Polega na takim poznaniu jego sytuacji, żeby zalecenia miały szansę zostać dobrze zrozumiane i zastosowane.

Więcej kanałów, większe ryzyko nieporozumienia

Kontekst pacjenta nie kończy się jednak na sytuacji domowej, zawodowej czy emocjonalnej. Coraz częściej obejmuje także środowisko informacyjne, w którym komunikaty o zdrowiu docierają z wielu stron. Część z nich pacjent otrzymuje podczas rozmowy ze specjalistą, w dokumentach z placówki i w zaleceniach przekazywanych po wizycie. Inne pojawiają się w cyfrowych kanałach systemu ochrony zdrowia: w Internetowym Koncie Pacjenta, kodach e-skierowań, wiadomościach SMS i e-mailach z placówek czy systemach rejestracji.

Do tego dochodzą informacje z aplikacji monitorujących parametry zdrowotne, portali pacjenta oraz serwisów takich jak erecepty24, które opisują zasady konsultacji telemedycznych i warunki, w jakich może zostać wystawiona e-recepta. W takim otoczeniu szczególnie ważne jest, aby pacjent rozumiał, że komunikat cyfrowy, formularz, kod lub powiadomienie nie są tym samym co decyzja medyczna. Dotyczy to także e-recepty, której wystawienie wymaga oceny medycznej i decyzji lekarza lub innej osoby uprawnionej do wystawienia recepty.

Im więcej takich punktów styku, tym łatwiej o pomyłkę. Informacja organizacyjna może zostać odebrana jak decyzja medyczna, a pacjent może zapamiętać tylko część zaleceń albo nie rozumieć, czy ma czekać na kontakt, dopytać, zgłosić się ponownie czy wykonać kolejny krok. Dlatego przyszły medyk powinien umieć porządkować nie tylko treść informacji, lecz także jej status: czy chodzi o termin, wynik badania, podsumowanie konsultacji, zalecenie czy decyzję wymagającą omówienia ze specjalistą.

Jak wygląda precyzyjna komunikacja w pracy z pacjentem?

Skoro pacjent spotyka się z komunikatami w wielu miejscach, zadaniem przyszłego medyka jest nie tylko mówić prościej. Równie ważne staje się porządkowanie informacji: oddzielenie spraw pilnych od porządkowych, nazwanie celu badania lub leczenia i jasne wskazanie kolejnego kroku. Pacjent powinien wiedzieć, co jest najważniejsze, co może zrobić od razu, na co powinien zwrócić uwagę i kiedy ma zgłosić się ponownie.

Precyzyjny komunikat nie musi być długi. Często wystarczy dobra kolejność: najpierw najważniejsza informacja, potem wyjaśnienie jej sensu, a na końcu konkretne zalecenie. Zamiast przekazywać pacjentowi wiele danych jednym ciągiem, lepiej pokazać mu, co z tych informacji wynika dla jego codzienności, leczenia albo dalszej diagnostyki.

Centers for Disease Control and Prevention zwraca uwagę, że trudności z rozumieniem informacji zdrowotnych mogą wynikać także ze sposobu, w jaki placówki i organizacje medyczne przygotowują komunikaty dla pacjentów. To dobrze ustawia odpowiedzialność przyszłych specjalistów: nie wystarczy zapytać, czy pacjent usłyszał instrukcję. Trzeba jeszcze zadbać o to, żeby otrzymał ją w formie, którą może zrozumieć, zapamiętać i zastosować.

„Czy wszystko jasne?” to często za mało

Pacjent może przytaknąć i nadal nie wiedzieć, co zrobić po wyjściu z gabinetu. Może nie chcieć przedłużać rozmowy, czuć presję autorytetu, wstydzić się dopytać albo dopiero później zauważyć, że nie pamięta kolejności zaleceń. Dlatego zrozumienia nie warto zakładać. Trzeba je sprawdzić w sposób, który nie zawstydza pacjenta i nie przypomina egzaminu.

Pomaga w tym metoda teach-back. Agency for Healthcare Research and Quality opisuje ją jako sposób sprawdzania, czy pacjent rozumie informacje dotyczące zdrowia: pacjent własnymi słowami mówi, co powinien wiedzieć albo zrobić. Nie chodzi o test pamięci ani inteligencji. Chodzi o sprawdzenie, czy komunikat został przekazany wystarczająco jasno.

Zamiast kończyć rozmowę pytaniem „Czy wszystko jasne?”, specjalista może poprosić pacjenta, żeby powiedział, jak będzie przyjmował lek, kiedy zgłosi się ponownie, co zrobi przy nasileniu objawów albo jak wykona zalecone ćwiczenie. Wtedy szybciej widać, czy coś trzeba dopowiedzieć, uprościć albo ułożyć w innej kolejności.

Kompetencji komunikacyjnych można uczyć się już na studiach

Precyzyjna rozmowa z pacjentem nie zaczyna się dopiero w pierwszej pracy. Można ją ćwiczyć wcześniej: podczas zajęć praktycznych, symulacji, praktyk zawodowych, wolontariatu, pracy w kołach naukowych i pierwszych kontaktów z pacjentami, klientami lub podopiecznymi. Warto korzystać z sytuacji, w których trzeba zebrać wywiad, towarzyszyć komuś podczas konsultacji, wyjaśnić przebieg prostego badania, przekazać zalecenie po ćwiczeniu albo podsumować pacjentowi, co wydarzy się w kolejnym kroku.

Dobrym ćwiczeniem jest nie tylko samo mówienie, lecz także sprawdzanie, jak informacja została odebrana. Student może uczyć się zadawania pytań otwartych, porządkowania odpowiedzi pacjenta, wyłapywania niejasności i krótkiego podsumowania rozmowy. Może też świadomie podejmować się zadań, które wymagają prostego tłumaczenia: objaśnić cel pomiaru, przypomnieć zasady przygotowania do badania, wyjaśnić technikę ćwiczenia, opisać sposób przyjmowania leku w ramach symulacji albo poprosić pacjenta, żeby własnymi słowami powiedział, co zapamiętał.

Takie doświadczenia uczą, że komunikacja nie jest dodatkiem do wiedzy medycznej. Jest sposobem jej bezpiecznego przekazywania. Z czasem łatwiej zauważyć, które zdania porządkują sytuację, a które brzmią poprawnie tylko dla osoby znającej język medycyny. To trening uważności, precyzji i odpowiedzialności za słowo – szczególnie potrzebny wtedy, gdy rozmowa odbywa się w stresie, pośpiechu albo przy dużej niepewności pacjenta.

Umiejętność potrzebna w każdej ścieżce medycznej

Precyzyjna komunikacja nie dotyczy wyłącznie lekarzy. Jej znaczenie widać w wielu obszarach pracy z pacjentem:

• w pielęgniarstwie – przy przygotowaniu do procedury, nauce samoopieki, obserwacji objawów i wyjaśnianiu zaleceń po wypisie;
• w ratownictwie – przy krótkich komunikatach wydawanych pod presją czasu i silnych emocji;
• w fizjoterapii – przy tłumaczeniu celu ćwiczeń, granic bólu, tempa pracy i znaczenia systematyczności;
• w dietetyce – przy przekładaniu zaleceń na rytm dnia, możliwości finansowe, pracę, studia i życie rodzinne;
• w farmacji – przy wyjaśnianiu dawkowania, interakcji, bezpieczeństwa terapii i sytuacji, w których trzeba skontaktować się ze specjalistą;
• w kosmetologii – przy omawianiu przeciwwskazań, możliwych reakcji skóry, pielęgnacji po zabiegu i granic oczekiwanego efektu.

Zmieniają się zawody, miejsca pracy i zakres odpowiedzialności, ale nie zmienia się jedno: pacjent musi rozumieć, co słyszy, co ma zrobić i dlaczego dana informacja ma znaczenie dla jego zdrowia lub bezpieczeństwa.

Pacjent zabiera ze sobą to, co zrozumiał

Pacjent nie wychodzi z gabinetu wyłącznie z receptą, skierowaniem, planem ćwiczeń, zaleceniem albo terminem kolejnej wizyty. Wychodzi przede wszystkim z tym, co potrafi odtworzyć, uporządkować i zastosować, kiedy zostaje sam ze swoim zdrowiem.

Właśnie dlatego sposób rozmowy ma tak duże znaczenie. Wiedza medyczna potrzebuje języka, który pacjent potrafi przełożyć na własną sytuację: na decyzję, codzienne zachowanie, obserwację objawów albo gotowość do ponownego kontaktu ze specjalistą. Dopiero wtedy opieka skoncentrowana na pacjencie staje się czymś więcej niż deklaracją – pomaga człowiekowi rozumieć swoją sytuację, sens zaleceń i następny krok.

 

Źródła:

• https://erecepty24.pl/
• What Is Patient Experience?; Use the Teach-Back Method – Agency for Healthcare Research and Quality
• What Is Health Literacy? – Centers for Disease Control and Prevention
• Telemedicine and Telehealth – Office of the National Coordinator for Health Information
• AHRQ Health Literacy Universal Precautions Toolkit – Agency for Healthcare Research and Quality
• IPEC Core Competencies for Interprofessional Collaborative Practice: Version 3 – Interprofessional Education Collaborative
• Use the Teach-Back Method: Tool 5
• Health Literacy Online – Office of Disease Prevention and Health Promotion
• Informacje na temat e-recepty – Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia

 

Autor: J.W.

Wyjątkowe spotkanie o przyszłości pracy

Za nami wyjątkowe wydarzenie, które zgromadziło studentów, wykładowców oraz praktyków biznesu wokół jednego z najważniejszych tematów współczesnego rynku pracy – relacji między człowiekiem, sztuczną inteligencją i dobrostanem. Dzień Kariery Psychologii Biznesu „Człowiek, AI i wellbeing” był okazją do zdobycia praktycznej wiedzy, inspiracji oraz spojrzenia na wyzwania zawodowe z perspektywy psychologii, biznesu i nowych technologii.

Uroczyste otwarcie wydarzenia

Wydarzenie oficjalnie otworzyli Tomasz Kownacki – Prorektor ds. Rozwoju, Giuseppe Leonardi – Dziekan Wydziału Nauk o Człowieku, Małgorzata Foryś-Nogala – Prodziekan Wydziału Nauk o Człowieku oraz Magda Ferretti – pomysłodawczyni wydarzenia i wykładowczyni Psychologii Biznesu. W swoich wystąpieniach podkreślili znaczenie świadomego rozwoju kompetencji przyszłości oraz potrzebę łączenia wiedzy psychologicznej z praktyką biznesową i nowoczesnymi technologiami.

Debata o człowieku, AI i rynku pracy

Jednym z najważniejszych punktów programu była debata „Praca przyszłości: człowiek, AI i wellbeing – Twoja kariera po psychologii biznesu”, podczas której eksperci reprezentujący różne obszary biznesu i HR rozmawiali o zmianach zachodzących na rynku pracy, wpływie sztucznej inteligencji na wykonywane zawody oraz kompetencjach, które będą miały kluczowe znaczenie w najbliższych latach. Panel stworzył przestrzeń dyskusji, wymiany doświadczeń oraz zadawania pytań przez uczestników.

---

Mindfulness – praktyczne wsparcie dobrostanu

Program wydarzenia obejmował również praktyczne warsztaty prowadzone przez specjalistów z różnych dziedzin. Natalia Tinew zaprezentowała naukowo potwierdzone techniki mindfulness wspierające redukcję stresu i poprawę koncentracji. Uczestnicy poznali narzędzia, które mogą wykorzystywać zarówno w codziennym życiu, jak i w środowisku zawodowym, aby skuteczniej radzić sobie z wyzwaniami i dbać o swój wellbeing.

AI w rekrutacji – technologia w praktyce

Dużym zainteresowaniem cieszyły się warsztaty Adriana Kozłowskiego poświęcone wykorzystaniu sztucznej inteligencji w procesach rekrutacyjnych. Uczestnicy mieli okazję zobaczyć, w jaki sposób AI wspiera pracę rekruterów oraz samodzielnie przetestować narzędzie Jutt.ai. Spotkanie pokazało, jak dynamicznie zmieniają się procesy HR i jakie kompetencje będą szczególnie cenne na rynku pracy przyszłości.

Jak znaleźć pracę z poczuciem sensu?

Kolejnym punktem programu były warsztaty prowadzone przez Renatę Marcinowską pt. „Jak znaleźć pracę, która daje poczucie sensu? IKIGAI w praktyce”. Spotkanie zachęcało uczestników do refleksji nad własnymi wartościami, talentami oraz celami zawodowymi. Dzięki praktycznym ćwiczeniom mogli oni lepiej zrozumieć swoje motywacje i dowiedzieć się, jak podejmować decyzje zawodowe zgodne z własnymi potrzebami i wartościami.

Międzynarodowa ścieżka programu

Równolegle przygotowano anglojęzyczną ścieżkę programu skierowaną do studentów międzynarodowych. Obejmowała ona warsztaty z zakresu mindfulness, debatę poświęconą przyszłości pracy, zajęcia „Inside the Hiring Process”, podczas których uczestnicy poznawali proces rekrutacji z perspektywy rekrutera i uczyli się przygotowywać skuteczne CV, a także warsztaty dotyczące wykorzystania AI w rekrutacji.

Networking i wymiana doświadczeń

Zwieńczeniem wydarzenia był networking, który stworzył przestrzeń do rozmów z prelegentami, wymiany doświadczeń oraz budowania nowych relacji zawodowych. Była to doskonała okazja do zadawania pytań, dzielenia się refleksjami oraz nawiązywania kontaktów pomiędzy studentami, ekspertami i przedstawicielami środowiska biznesowego.

Dziękujemy za wspólnie spędzony czas

Serdecznie dziękujemy wszystkim prelegentom za podzielenie się swoją wiedzą i doświadczeniem, organizatorom za przygotowanie wydarzenia oraz uczestnikom za aktywny udział i zaangażowanie. Cieszymy się, że Dzień Kariery Psychologii Biznesu spotkał się z tak pozytywnym odbiorem i był dla wielu osób wartościowym doświadczeniem. Mamy nadzieję, że zdobyta wiedza, nowe umiejętności i nawiązane kontakty będą wsparciem w dalszym rozwoju zawodowym uczestników.

Do zobaczenia podczas kolejnych wydarzeń organizowanych przez Akademickie Biuro Karier!

1 czerwca 2026 r. rozpoczynamy przyjmowanie zgłoszeń do ogólnopolskiego konkursu na najlepszą pracę dyplomową z zakresu zarządzania projektami.

W konkursie mogą wziąć udział prace licencjackie, inżynierskie, magisterskie, podyplomowe oraz doktorskie, których tematyka związana jest z zarządzaniem projektami. Udział w konkursie jest bezpłatny!

Jego organizatorami są IPMA Polska oraz Wydział Ekonomii, Finansów i Zarządzania Uniwersytet Szczeciński.

Możesz zgłosić się do konkursu jeśli:

• Twoja praca poświęcona jest tematyce zarządzania projektami.
• W przypadku pracy licencjackiej, inżynierskiej, magisterskiej oraz podyplomowej, została ona obroniona w terminie od 01.10.2025 do 30.09.2026.
• W przypadku pracy doktorskiej, została ona obroniona w terminie od 01.10.2024 do 30.09.2026.

Jeśli obrona pracy jest jeszcze przed Tobą, skorzystaj ze specjalnego formularza – przypomnimy Ci o udziale w konkursie już po obronie!
Link: https://forms.gle/MLJwM88FdW4EppdS8

Zgłoszenia w konkursie przyjmujemy w terminie 01.06 – 05.10.2026.
Wyniki ogłoszone zostaną natomiast 4.11.2026.

W Konkursie do wygrania jest wiele atrakcyjnych nagród, m.in.:

• Nagroda pieniężna w wysokości 1000 złotych.
• Czynny udział w Seminarium PM Edukacja 2026.
• Voucher na certyfikację IPMA-D.
• Udział w dwudniowej 29. Konferencji IPMA Polska: DELIVERING SUCCESSFULLY.
• Udział w Warsztatach IPMA Young Crew Poland 2027.
• Roczne członkostwo w stowarzyszeniu IPMA Polska.

Ceremonia wręczenia nagród odbędzie się 25 listopada w Szkole Głównej Handlowej podczas Seminarium PM Edukacja w Warszawie.

Z dumą informujemy, że XXI Edycja Konkursu Project Master uzyskała Patronat Honorowy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz Polskiej Izby Gospodarczej Zaawansowanych Technologii IZTECH, a także Patronat Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

Więcej informacji oraz formularz zgłoszeniowy znajdują się na stronie internetowej: https://projectmaster.ipma.pl.

Kontakt: projectmaster@ipma.pl

Spora część młodych ludzi wkracza w dorosłość z poczuciem izolacji oraz osłabionymi relacjami z otoczeniem. Raport MŁODE GŁOWY pokazuje, że samotności doświadcza niemal 37,5% ankietowanych. Ten wymagający stan emocjonalny nie znika automatycznie wraz z odebraniem świadectwa maturalnego. Towarzyszy on wielu osobom również na dalszych etapach edukacji, w tym na samym początku studiów, u progu dojrzałego życia. Dane CBOS z 2024 roku potwierdzają, że jest to element szerszego trendu społecznego: na przestrzeni siedmiu lat odsetek dorosłych regularnie lub bezustannie zmagających się z samotnością wzrósł dwukrotnie, dotykając obecnie w przybliżeniu co dwunastą osobę. Statystyki te stanowią istotny punkt wyjścia do dyskusji o zadaniach szkół wyższych i granicach ich zobowiązań. Uniwersytet to wciąż struktura formalna, oparta na obowiązkach, regułach i ustrukturyzowanym programie kształcenia. Jego fundamentalnym celem jest przekazywanie sprawdzonej wiedzy. Jednocześnie dla rzeszy studentów kampus staje się punktem spotkań, dyskusji i kooperacji, a także bazą dla znajomości trwających długie lata. Te dwie sfery wcale się nie wykluczają – mogą się wzajemnie uzupełniać. Patrząc z tej strony, koncepcja Raya Oldenburga pozwala zadać pytanie, czy uczelnia może funkcjonować jako „trzecie miejsce”: nie w zastępstwie za proces dydaktyczny, ale jako jego organiczne rozwinięcie i kluczowy element wchodzenia na rynek pracy.

Trzy sfery codzienności w ujęciu Raya Oldenburga

Ray Oldenburg w swojej teorii opisanej w wydanej w 1989 roku książce The Great Good Place udowadniał, że ludzki dobrostan psychiczny zależy od balansu między trzema odmiennymi obszarami funkcjonowania. Pierwszym z nich jest dom – intymna przestrzeń spraw prywatnych i rodzinnych, kojarzona z bezpieczeństwem, bliskością oraz odpoczynkiem od zewnętrznych wymagań. Drugi obszar stanowi praca bądź szkoła. W tej sferze codzienność wyznaczają obowiązki, relacje hierarchiczne, wymagania szefów lub pedagogów, a także presja na osiąganie celów i produktywność.

Trzeci obszar ma z kolei wymiar typowo społeczny. Służy on integracji, swobodnym dyskusjom i budowaniu więzi w lokalnym środowisku. Oldenburg podkreślał, że brak takich punktów na mapie codzienności prowadzi do osłabienia relacji międzyludzkich i uboższego uczestnictwa w życiu zbiorowości. Choć na pierwszy rzut oka ten podział wydaje się sztywny i kategoryczny, to w rzeczywistości granice między tymi światami bywają płynne. Zjawisko to jest doskonale widoczne na uniwersytetach, gdzie zróżnicowane role, oczekiwania i formy aktywności splatają się w obrębie jednej wspólnej przestrzeni.

„Trzecie miejsce” – przestrzeń dialogu, bliskości i integracji

Trzecim miejscem nazywamy nieoficjalną przestrzeń kontaktów, w której człowiek pojawia się dobrowolnie, kierowany chęcią przebywania z innymi ludźmi. Tę rolę mogą odgrywać kawiarnie, biblioteki, skwery, ośrodki kultury, a w niektórych społecznościach nawet zakłady fryzjerskie, będące często centrami wymiany opinii, lokalnych plotek i codziennych obserwacji. Kluczowym wyróżnikiem takich miejsc jest ich neutralność. Nikt nie pełni tam roli gospodarza narzucającego reguły spotkania ani nie decyduje o tym, kto pasuje do danego grona. Można tam po prostu wejść, usiąść, spędzić chwilę lub zostać na dłużej. Goście czują się swobodnie, a różnice statusu społecznego czy zależności zawodowe tracą na znaczeniu. Ustępują one miejsca poczuciu partnerstwa i zwykłej ludzkiej życzliwości.

Podstawową formą aktywności w tej sferze jest rozmowa – to ona nadaje sens całemu doświadczeniu i jednoczy zgromadzonych. Nie chodzi tu o sformalizowaną debatę według protokołu ani o kontakty wynikające z oficjalnych ról. Liczy się spontaniczna, autentyczna wymiana myśli, pozbawiona presji instytucjonalnej poprawności. Trzecie miejsca przyciągają również stałych bywalców. Ich powtarzalna obecność nadaje tym przestrzeniom swoisty rytm: ludzie rozpoznają swoje twarze, wracają do rozpoczętych wcześniej dyskusji, wybierają te same stoliki, ławki czy zakątki, mając pewność, że spotkają kogoś znajomego. Z czasem z tych luźnych pogawędek rodzą się więzi trwalsze niż przelotne znajomości. Tworzy się wspólnota, łatwiej buduje się zaufanie, poczucie stabilizacji oraz relacje wykraczające poza jedno spotkanie. Dzięki luźnej i serdecznej atmosferze wielu ludzi zaczyna traktować te punkty niczym „drugi dom” – azyl, w którym można choć na chwilę odetchnąć od codziennego pędu za wynikami i po prostu pobyć z innymi.

---

Jaka jest funkcja uniwersytetu w życiu młodych ludzi?

Analizując strukturę szkolnictwa wyższego, można odnieść wrażenie, że środowisko akademickie mocno przypomina to, co Oldenburg określał mianem drugiego miejsca. Wyraźnie widać tu zdefiniowane role wykładowców oraz studentów, a także wynikającą z nich strukturę hierarchiczną. Obowiązuje system oceniania, a postępy w nauce są weryfikowane na podstawie precyzyjnych wytycznych i planów studiów. Student staje przed konkretnymi wymaganiami, których realizacja gwarantuje uzyskanie dyplomu. W tym ujęciu na plan pierwszy wysuwa się instytucjonalne oblicze uczelni, zorientowane na transfer wiedzy, budowanie kompetencji oraz przygotowanie do przyszłej ścieżki zawodowej.

Jednocześnie uniwersyteckie kampusy, korytarze i sale wykładowe stają się areną procesów, które Oldenburg przypisywał społecznej domenie codzienności. To właśnie na uczelni rodzą się pierwsze dorosłe przyjaźnie, rozwijają się oddolne projekty, a dyskusje toczone po opuszczeniu sali wykładowej miewają dla młodych ludzi znaczenie równe samym zajęciom dydaktycznym. Dotyczą one jednak innej sfery: budowania więzi, wzajemnego wsparcia, poczucia wspólnoty i określania własnej pozycji w grupie. Szkoła wyższa kształtuje też postawy obywatelskie, oferując przestrzeń do debat, wymiany argumentów i konfrontowania odmiennych opinii. Można zatem przyjąć, że uczelnia łączy dwa światy: konieczność realizowania programu edukacyjnego oraz naturalną chęć nawiązywania relacji. To, w jaki sposób konkretna placówka dba o oba te wymiary, decyduje zarówno o klimacie panującym na studiach, jak i o późniejszych losach absolwentów w strukturach zawodowych i zespołach projektowych.

Edukacja i wspólnotowość – dwa filary wartościowych studiów

Czas studiów to unikalny moment w życiu, w którym młodzi ludzie równolegle gromadzą wiedzę merytoryczną i rozwijają inteligencję emocjonalną oraz społeczną. Uniwersytet ma oczywiście jasno sprecyzowany cel – dostarcza specjalistyczną wiedzę, kształci przyszłych ekspertów i dba o wysoki poziom naukowy. Jednocześnie stwarza warunki, w których młodzi dorośli uczą się funkcjonowania w zbiorowości, budują relacje, dyskutują, współpracują i biorą odpowiedzialność za wspólne przedsięwzięcia. Właśnie to przenikanie się obu wymiarów sprawia, że edukacja akademicka to coś więcej niż tylko sesje egzaminacyjne i zdobywanie zaliczeń. Przygotowuje ona również do sprawniejszego wejścia na rynek pracy, ułatwiając odnalezienie się w strukturach zespołowych i codziennych realiach zawodowych.

Kompetencje społeczne kształtują się w relacjach z ludźmi

Nie każdą kluczową umiejętność da się opisać na tablicy podczas wykładu. Kompetencje miękkie rozwijają się równolegle z wiedzą teoretyczną, a ich głównym źródłem jest codzienna praktyka: rozmowy, wymiana zdań, kompromisy oraz sytuacje wymagające współdziałania z innymi. Część zajęć akademickich naturalnie wspiera ten proces. Warsztaty, ćwiczenia, zadania grupowe czy seminaria mobilizują studentów do zabierania głosu, słuchania opinii innych i wspólnego rozwiązywania problemów. Najsilniejszy bodziec pojawia się jednak wtedy, gdy znikają sztywne ramy formalne, a między studentami zaczyna się swobodna, mniej oficjalna wymiana myśli.

Z tego powodu naturalnym środowiskiem dla rozwoju tych zdolności stają się przestrzenie mniej formalne – uniwersyteckie korytarze, biblioteki, strefy coworkingowe, akademickie kawiarenki czy miejsca przeznaczone do relaksu. To w tych miejscach studenci uczą się empatii, udzielania wsparcia, proszenia o pomoc i rozmawiania o problemach bez strachu przed krytyką. Istotną funkcję pełni tu także integracja międzyrocznikowa. Starsi koledzy objaśniają reguły rządzące wydziałem, podpowiadają, czego się spodziewać i jak odnaleźć się w uniwersyteckiej rzeczywistości. Młodsi z kolei wnoszą świeże spojrzenie, nowe pytania i inną dynamikę do dyskusji. Taka nieformalna wymiana doświadczeń buduje większe poczucie bezpieczeństwa i zakorzenienia – czyli dokładnie te elementy życia społecznego, które Oldenburg utożsamiał z lepszą jakością relacji i zaangażowaniem we wspólnotę.

Od relacji na kampusie do współpracy w biznesie

Zdolności szlifowane w relacjach studenckich procentują przez długie lata po ukończeniu edukacji. Osoby, które dziś dyskutują w akademiku lub spędzają czas na rozmowach w uczelnianym bufecie, niebawem mogą spotkać się w pracy jako członkowie tego samego zespołu. W realiach zawodowych sama wiedza teoretyczna okazuje się niewystarczająca. Równie ważne są umiejętność kooperacji, precyzyjny przepływ informacji oraz gotowość do współdziałania z ludźmi o odmiennych charakterach. Najlepiej radzą sobie ci, którzy potrafią klarownie komunikować swoje myśli, zwracać się o pomoc, negocjować, łagodzić konflikty i budować sieć kontaktów biznesowych.

Akademickie „trzecie miejsce” gwarantuje bezpieczne warunki do trenowania tych umiejętności. W trakcie przerw studenci oswajają się z językiem swojej profesji – nie w ujęciu podręcznikowym, lecz w żywej, codziennej komunikacji. Projekty grupowe pokazują, jak funkcjonuje praca, której powodzenie zależy od wkładu wielu osób jednocześnie. Inicjatywy studenckie uczą zarządzania, podziału zadań oraz odpowiedzialności za finalny rezultat, a niekiedy stanowią też pierwszą okazję do kierowania zespołem. Istotną rolę odgrywa tu także różnorodność. Kontakty z osobami z różnych lat studiów, kierunków czy krajów pomagają oswoić się z sytuacjami, które później stają się standardem w środowisku korporacyjnym czy biznesowym.

Absolwent, który przechodzi przez studia wyłącznie w trybie „zaliczyć i zapomnieć”, może posiadać ogromną wiedzę, a mimo to dopiero na etapie pierwszej pracy odkryć, że zawodowa codzienność opiera się na ciągłym uzgadnianiu stanowisk, dzieleniu odpowiedzialności i wypracowywaniu kompromisów. Gdy na etapie studiów jest miejsce na dialog, współpracę i oddolne projekty, wejście w to środowisko staje się o wiele łatwiejsze. Wiedza zyskuje wówczas naturalny kontekst – relacje z ludźmi, z którymi przyjdzie ją wdrażać w życiu zawodowym.

Jak uniwersytet buduje warunki do spotkań, inicjatyw i kooperacji?

Uczelnia, która w sposób świadomy dba o relacje i życie społeczne swoich studentów, tworzy coś znacznie trwalszego niż tylko ofertę edukacyjną – buduje społeczność, do której absolwenci chętnie wracają pamięcią i osobiście nawet po latach. Troska o ten aspekt może przybierać różne formy: od przemyślanej architektury i zagospodarowania kampusu, przez organizacje studenckie, koła naukowe, wydarzenia oraz codzienne obyczaje, aż po symbole, tradycje i język, które wzmacniają identyfikację z uczelnią i dają poczucie bycia częścią większej całości.

Przestrzeń sprzyjająca budowaniu więzi

Kształtowanie akademickiego „trzeciego miejsca” zaczyna się od fizycznego otoczenia. Uniwersytet może projektować biblioteki i przestrzenie wspólne tak, by odpowiadały na dwie potrzeby: pracy w ciszy oraz swobodnej rozmowy, spędzania czasu razem czy odpoczynku pomiędzy zajęciami. Szerokie korytarze, wnęki, patia i dziedzińce ułatwiają nieformalne spotkania, a przyjazna infrastruktura sprawia, że studenci chętniej zostają na wydziale dłużej, niż wynika to z ich planu lekcji. Z takich z pozoru prozaicznych momentów często rodzą się pomysły na projekty badawcze, zaangażowanie społeczne czy kolejne wspólne przedsięwzięcia.

Nawet najbardziej funkcjonalna przestrzeń pozostanie jednak tylko estetyczną dekoracją, jeśli nie tętni w niej autentyczne życie akademickie. Pojawia się ono wtedy, gdy sami studenci wykazują inicjatywę – działając w kołach naukowych, strukturach samorządowych czy nieformalnych grupach zainteresowań. Szkoła wyższa może stymulować ten proces, zapewniając odpowiednie warunki: udostępniając pomieszczenia, oferując pomoc organizacyjną, promując wydarzenia i zostawiając swobodę dla pomysłów powstających poza oficjalnym programem. Po stronie studentów leży natomiast druga część tego procesu – odwaga, by wyjść z inicjatywą, skrzyknąć grupę i zrobić pierwszy krok.

W jaki sposób symbolika buduje relację z uniwersytetem?

Skonsolidowana, zgrana społeczność uniwersytecka rozwija się także w oparciu o jednolity przekaz wizualny oraz pozytywne poczucie grupowej tożsamości. W USA obszerna bluza z wyrazistym godłem własnego uniwersytetu od dziesięcioleci stanowi wręcz klasyczny element codziennego ubioru młodzieży. Dla osób z zewnątrz to czytelny komunikat o członkostwie w określonej społeczności akademickiej, z której student może być autentycznie dumny. Na polskim gruncie ten trend staje się coraz bardziej widoczny w ośrodkach akademickich. Szkoły wyższe projektują dedykowane t-shirty, bluzy, torby i rozmaite użytkowe gadżety, a dla wielu młodych ludzi gadżety te są czymś znacznie więcej niż zwykłym materiałem marketingowym – postrzegają je jako symbol osobistej relacji z uczelnią.

Takie przejawy przynależności nie ograniczają się jedynie do garderoby. Podobne zadanie spełniają akcesoria codziennego użytku: kubki termiczne, notatniki, plecaki czy męskie bluzy polarowe. Choć zachowują swoje walory użytkowe, jednocześnie wywołują wspomnienia o danym miejscu, znajomych i przeżytych chwilach. Przywołują na myśl uniwersytet, konkretną specjalizację, sekcję studencką bądź wspólnie spędzone chwile, także wtedy, gdy student opuszcza mury kampusu i funkcjonuje w sferze prywatnej.

W warunkach akademickich takie drobiazgi działają niczym subtelna nić łącząca studentów z ich uczelnią. Cementują poczucie jedności, ułatwiają identyfikację osób z tej samej społeczności i sprawiają, że szkoła wyższa przestaje być kojarzona jedynie z programem dydaktycznym, egzaminami, laboratoriami czy architekturą. Zaczyna symbolizować także konkretnych ludzi, przyjaźnie, emocje i unikalny czas spędzony na studiach. To z pozoru małe rzeczy, jednak właśnie tego typu symbole towarzyszą absolwentom przez wiele lat po opuszczeniu murów uczelni.

Uniwersytet jako przestrzeń edukacji, dialogu i integracji

Czy przedstawione argumenty oznaczają, że szkoła wyższa powinna stawiać spotkania towarzyskie, gadżety reklamowe i eventy ponad poziom dydaktyki? Absolutnie nie. Wysoki poziom merytoryczny przekazywanej wiedzy wciąż stanowi fundament misji akademickiej. To rzetelny proces kształcenia buduje kwalifikacje zawodowe, uczy specjalistycznego żargonu i przygotowuje młodego człowieka do realiów rynkowych. Jednocześnie wartościowa uczelnia nie ogranicza się do bycia bezdusznym urzędem z planem zajęć, indeksami i procedurami. Jest ona również środowiskiem społecznym i siecią kontaktów, które determinują jakość studiowania i późniejszą współpracę w strukturach firmowych. Bez dialogu, kooperacji oraz poczucia zakorzenienia trudno wyobrazić sobie kompleksowe przygotowanie do wyzwań zawodowych. Funkcja „trzeciego miejsca” nie zastępuje edukacji – stanowi jej naturalne dopełnienie i wzmocnienie, dając okazję do szlifowania umiejętności, których nie sposób w pełni zawrzeć w uniwersyteckim sylabusie.

Źródła:

• https://campus.com.pl
• Fundacja UNAWEZA – raport z badania MŁODE GŁOWY
• Kto jest najbardziej narażony na samotność? – Centrum Badania Opinii Społecznej
• „Trzecie miejsce” według Raya Oldenburga – Śląska Biblioteka Cyfrowa
• Więzi społeczne A.D. 2024 – Centrum Badania Opinii Społecznej
• Ray Oldenburg & Karen Christensen: third places, true citizen spaces – The UNESCO Courier

Autor: W.S.